|
Chương Hai Mươi Lăm
Ômya nói đến đây thì kéo cái túi vải ông ta thường đeo ở trên vai xuống, chậm
rãi mở ra, lục ở bên trong lấy một phong bì dày cộm và đặt trên cái kỉ mà chúng
tôi đang uống trà.
Tôi đưa mắt nhìn ông không hiểu gì cả. Ông nói:
- Không. Ông bạn cứ tự nhiên mở ra mà coi thong thả, không cần phải giữ gìn gì
hết. Tôi lấy cái phong bì này ra chính là để cho ông coi mà!
Thấy ông Ômya bảo thế, tôi cầm cái phong bì khá nặng, ước lượng xem bên trong
đựng gì.
Món quà? Quyển sách? Hay cây súng tặng tôi?
Tôi ngần ngại chưa mở ra thì ông Ômya đã đỡ lấy, mở cái băng keo ra.
Thì ra đó chỉ là mấy tấm hình Tôkubê chụp ở Nhật trước khi sang công tác tại
Việt Nam hồi Thế Chiến Thứ Nhì, với một sắp thư từ thì viết trên giấy học trò,
tất cả đều bằng chữ Nhật. Tôi hỏi:
- Ông đưa những thứ này cho tôi để làm gì?
- Để ông coi mà.
- Đây là những bức hình của Tôkubê. Đúng, anh ta đúng là Trần Hữu Lăng. Nhưng
còn những thư từ này, ông đưa cho tôi vô ích vì những chữ này đối với tôi không
khác gì chữ Hy Lạp. Tôi còn biết gì mà đọc?
Ômya cho tôi biết những thư này là thư trao đổi giữa ông với mẹ và vợ Tôkubê
trong ba tháng vừa qua. Tất cả đều đánh dấu theo thứ tự ngày gửi đi cũng như
ngày nhận được, bởi vì ông Ômya giữ cả những bản sao các bức thư của ông giử về
Nhật cùng với những thư của vợ Tôkubê gửi cho ông.
- Tôi đã nói nhiều lần với ông rồi, tôi và Tôkubê là bạn cũng làm việc với nhau,
hơn thế còn là bạn đồng hương nữa.
Trước hôm tôi dời Nhật để đi Việt Nam chuyến này với tư cách là một mại bản đại
diện cho một công ty sản xuất mái in ốp-sết, mẹ và vợ Tôkubê có tìm gặp tôi,
khẩn khoản nhờ một việc là kiếm giùm Tôkubê xem hiện giờ đang ở đâu và sinh sống
như thế nào mà hơn một năm trời nay không thấy một tin tức gì gửi về. Trước đó,
xuân thu nhị kỳ, Tôkubê còn một vài lá thư nhờ những người bạn Nhật di đi về về
trao tay cho vợ con ở Kyôtô cho biết đời sống của anh ở Việt Nam và hỏi thăm sức
khỏe hai đứa trẻ, nhưng một năm trở lại đây, quái lạ, sao không thấy thư từ gì
hết? Chẳng biết anh ta còn ở Việt Nam không? Hay bị bắt bớ, tù tội rồi? Hay
là...
Ômya hứa chắc với mẹ và vợ Tôkubê rằng đến Việt Nam, ông sẽ tìm các cách để hỏi
thăm cho ra tin tức Tôkubê và nếu không có gì trở ngại thì sẽ tìm gặp người bạn
đó và đồng thời lại hứa sẽ có thư liền liền về Kyôtô để cho gia đình Tôkubê biết
rõ diễn biến cuộc kiếm tìm đó ra sao.
Đây là nội dung các bức thư xếp theo thứ tự ngày tháng, trao đổi giữa hai bên mà
ông Ômya đã lần lượt dịch cho tôi trong hai ngày liền.
Sài Gòn ngày 26 tháng 4 năm 1956
Thân gửi chị Tôkubê
"Tôi đã tới Việt Nam được ba hôm rồi. Mai một tôi sẽ ra miền Trung gặp anh bạn
của tôi hỏi thăm tin tức về Tôkubê. Tôi chưa biết nên đi máy bay hay đi xe đò.
Máy bay tương đối an ninh hơn nhưng lấy được một tấm giấy để đi thì khó lắm, có
khi phải mất hai ba ngày; còn đi xe đò thì dễ dàng hơn nhưng lại sợ xảy ra tai
nạn.
Nhưng dù sao tôi cũng đi và làm cái công việc mà bác và chị đã giao phó cho tôi.
Chị yên tâm. Chúc cả nhà vui mạnh.
___________________
Kyoto ngày 4 tháng 5 năm 1956
Thân gửi ông Ômya
Tôi đã nhận được thư anh, đọc cho cả nhà nghe ai cũng lấy làm xúc động về tấm
lòng tốt của anh đối với gia đình chúng tôi.
Riêng tôi biết làm phiền anh rất nhiều, nhưng không quấy rầy anh thì tôi biết
trông vào ai nữa đây?
Anh Ômya, tôi nói thật với anh rằng tôi không hiểu vì sao ít lâu nay tôi nóng
ruột khác thường, lúc nào hình như cũng lo sợ một cái gì không tốt xảy ra.
Chồng tôi là người nóng tính lại không khéo ăn nói, đôi khi lại độc đoán dễ làm
mất lòng người ta...
Tôi van vái trời Phật cho anh gặp được nhà tôi. Anh lựa lời khuyên bảo chồng tôi
anh nhé! Ở đất nước người, không phải chuyện dễ đâu. Hơn nữa, nếu anh xét là nên
làm, anh vì mẹ tôi, vì tôi, thương lấy hai cháu thì khuyên chồng tôi tìm cách để
mà hồi hương thì lại càng quý.
Tôkubê sống đơn chiếc không có tôi ở bên cạnh khuyên can... tôi không thể an tâm
được. Anh cố giúp chúng tôi nhé, anh Ômya! Chúc anh vạn sự như ý.
______________________
Sài Gòn ngày 27 tháng 5 năm 1956
Thân gửi chị Tôkubê
Tôi đã đi gần hết miền Trung và đã gặp một số bạn bè cũ để thăm dò tin tức của
chồng chị nhưng chưa có gì hay cả cho nên chậm viết thư về cho chị.
Tình hình ở dây thay đổi triệt để. Cái kho anh Tôkubê phụ trách trước đây bây
giờ đi lại không dễ dàng như trước vì có những người lạ đến đóng ở đây và đào
bới lộn xộn, không còn biết đâu mà dò. Cố nhiên là tôi phải thận trọng trong
việc hỏi thăm người địa phương. Không ai biết người một người Nhật nào cả, theo
họ, người Nhật đi hết cả rồi nếu còn thì họ đã vào làng Việt Nam, kêu là Việt
Nam "mới" và sống y như người Việt Nam.
Tôi thấy công việc mà tôi đảm nhận khó khăn hết sức, nhưng xin chị cứ yên tâm.
Đối với người Nhật, không có chữ "khó khăn" bao giờ. Tôi nhất định có tin vui
gửi về cho chị.
________________________
Kyoto ngày 1 tháng 4 năm 1956
Thân gửi anh Ômya
Anh ơi, có phải vẫn chưa có tin tức gì vui phải không? Là vì nếu có tin vui thì
anh đã gửi thư cho tôi rồi mà hơn hai tháng nay tôi không nhận được lá thư nào
của anh, tôi nghĩ là chồng tôi vô tâm tích hoặc là anh ấy..., có lẽ anh biết
nhưng không sự việc không vui vẻ gì cho lắm cho nên anh không viết thư về cho
tôi nữa, sợ tôi buồn khổ có phải không?
Anh Ômya, anh viết thư cho tôi đi, anh hãy nói thực cho tôi biết. Nếu anh thương
tôi mà giấu diếm thì càng làm khổ cho tôi thêm. Thà tôi biết sự thật cho yên hẳn
một bề còn hơn là cứ sống thấp thỏm, băn khoăn, lo sợ hết đoán này lại đoán thế
kia.
Tôi khổ quá. Tôi không nói với ai câu chuyện này kể cả mẹ tôi, nhưng đối với anh
tôi phải nsoi vì tại sao anh sẽ biết. Cách đây đúng một tuần, tôi nằm mơ thấy
Tôkubê hiện về, đi thẳng vào giường tôi, hỏi các con đâu anh ạ. Tôi mới hỏi "Anh
đi đâu mà lâu quá mới về vậy?" Nhưng khi tôi mở mắt ra thì tôi trông thấy gì anh
biết không? Cái người đang đứng trước tôi đúng là Tôkubê, nhưng là một Tôkubê
ghê gớm, mặt mày nát bấy ra, có máu chải dòng từ khóe mắt, lỗ tai và miệng. Tôi
thết lên kinh khủng và hỏi: Trời ơi! Anh! Làm sao mình mẩy anh đầy cả máu thế
này?
Tôkubê đứng lặng một hồi lâu không nói. Tôi hỏi gặng mãi, anh mới bất đắc dĩ trả
lời "Tôi bị người ta đánh chết rồi. Những vệt thâm tím ở đầu và mặt là vệt roi
quật vọt máu mồm máu miệng ra, còn những lỗ thủng ở trên thân thể là những miểng
sành miểng sứ đâm thủng di thịt tôi lúc tôi ngã lăn bất tỉnh nằm trên mặt đất."
Nghe thấy chồng tôi nói thế, tôi gào lên khóc... Tôi nhớ rõ ràng từng chữ của
chồng tôi và của tôi đã nói với nhau trong giấc mộng.
Một lát sau, bóng Tôkubê mờ dần đi như một cái hình do sương mù đọng lại trên
cửa kính gặp ánh sáng mặt trời chiếu rọi vào. Tôi giựt mình tỉnh giấc không thể
ngủ được cho đến sáng.
Mà không phải chỉ có hôm đó mà thôi. Từ đêm nằm mộng đó, tôi không thể nào ngủ
được nữa phần vì sợ, phần vì lo, phần lại thắc mắc vẫn vơ suy nghĩ không biết đó
chỉ là giấc mộng hay chính là sự thật.
Anh ơi tôi khổ và lo sợ quá. Anh có biết tin gì về Tôkubê thì nói thực cho tôi
biết ngay đi, bở vì biết sự thực, dù là rùng rợn đến đâu thì tôi cũng cam lòng
còn hơn là cứ nghi ngờ viễn vong làm khổ tâm trí còn hơn là chết.
________________________
Kyoto ngày 26 tháng 8 năm 1956
Thân gửi anh Ômya
Tại làm sao mà anh không viết thư cho tôi nữa hở? Có phải Tôkubê đã mất thực rồi
không? Có phải giấc mộng của tôi là một sự thực mà hồn người chết hiện về để báo
tin cho người nhà biết, phải không anh?
Lúc còn đi học, tôi đã đọc những quyển sách về linh hồn do anh viết bằng Pháp
ngữ dịch ra Nhật ngữ, tôi đã thấy người trường hợp tương tự như thế xảy ra, như
trường hợp đại úy Blomberg ở Martinique. Đại úy Blomberg có nhiệm vụ đem tin tức
đến đảo Martinique, một hôm chết bất thình lình ở dọc đường, hồn ông hiện về báo
tin này cho hai viên sĩ quan ở chung một phòng với ông và nói cho hai viên sĩ
quan đó như sau: "Tôi đã chết hồi chiều này. Xin bạn săn sóc giùm thằng con tôi
ở Luân Đôn tại số... đường... Trong cái ngăn kéo này (ông vừa nói vừa chỉ tay)
có những giấy tờ cần thiết để cho con tôi được hưởng tất cả tài sản của tôi để
lại.
Vì không thể sống mãi trong cảnh ngộ kỳ bí đó, một hôm đánh liều hỏi chồng tôi
"Anh chết thực rồi sao? Anh nói cho tôi biết đi. Tôi muốn biết tin tức thực của
anh. Tôi đã nhờ bạn anh là Ômya đi Việt Nam dò hỏi nhưng mấy tháng nay, anh ấy
không cho em biết tin tức gì của anh cả. Có phải Ômya a đã biết anh chết rồi
không?
Tôkubê gật đầu và nói: "Bốn ngày nữa, em sẽ có tin của anh ấy gửi về." Thế là
nghĩa làm sao hở anh Ômya? Tôkubê chết thật rồi phải không? Anh cho tôi biết sự
thực đi. Cứ sống băn khoăn, thắc mắc như thế này tôi đau khổ quá, không chịu
nổi."
Đến đây, Ômya ngừng lại và chú thích:
Bức thư tôi sắp dịch cho ông nghe đây gửi đi trước khi tôi nhận được bức thư vừa
rồi. Tính ra thì rất có thể người vợ của Tôkubê ở Kyoto nhận được bốn ngày sau
khi chị ấy gửi bức thư đề ngày 26 tháng 8 cho tôi.
Sài Gòn ngày 21 tháng 8 năm 1956
Thân gửi chị Tôkubê
Tôi đau lòng viết lá thư này cho chị.
Tôi đã tìm được người bạn chứng kiến từ đầu đến cuối cái giờ cuối cùng của anh
Tôkubê rồi. Một ngày kia, gặp chị, tôi sẽ kể lại cho chị nghe cái giờ phút đó,
nhưng bây giờ! Bây giờ... xin chị tha thứ cho tôi, vì kể lại không phải một mình
chị khổ mà thôi, chính tôi đây cũng đau xót vì mất một người bạn quý.
Tôi thành thực chia buồn với bác và chị.
__________________________
Kyoto ngày 3 tháng 10 năm 1956
Thân gửi anh Ômya
Thôi thế là được yên tâm vì tôi biết chồng tôi đã chết, dù chết rồi nhưng chồng
tôi vẫn nhớ đến tôi hiện hồn về để báo tin, ngoài ra còn chăm sóc đến hai đứa
con nữa.
Biết đích được như thế, tôi không còn lo sợ thắc mắc, trái lại tôi thấy trong
lòng vững vàng hơn vì tôi biết rằng tôi tuy là góa bụa nhưng không cô độc, bởi
linh hồn chồng tôi lúc nào cũng ở cạnh tôi vì anh ấy thỉnh thoảng lại hiện về
khuyên bảo và nâng đỡ tinh thần cho tôi trong cuộc chiến đấu cam go với đời sống
thời hậu chiến.
Tôi chỉ buồn một nỗi là mãi đến tận hôm nay tôi vẫn không biết chông tôi đã chết
trong trường hợp nào. Cố hỏi mãi, anh ấy cũng không chịu nói, chỉ trả lời một
cách vẩn vơ: "Chết rất dễ, nhưng sống quả thực là rất khó. Bây giờ, đã ra người
thiên cổ, anh mới biết thêm một chút về cách sống, nhưng đã muộn. Tuy nhiên,
muộn vẫn còn hơn không." Anh ấy hứa với tôi sẽ giúp đỡ tôi dạy dỗ hai con cho
chúng nó đừng sống lầm lạc như anh nữa, đừng bao giờ kiêu hãnh như anh mà trái
lại phải khiêm tốn, phải thương yêu nhau, phải biết nâng đỡ những người ở dưới
lên ngang hàng với mình chứ đừng bao giờ hạ thấp những người khác xuống rồi đưa
mình lên cao.
Tại sao chồng tôi khi chết đi lại thay đổi tâm tánh như vậy? Có phải là tại nhờ
cái chết không?... Với những đức tính khiêm nhường, tha thứ và nhân ái của chồng
tôi mỗi khi hiện về với tôi làm cho tôi yêu chồng tôi gấp bội.
Gây ra tội lỗi thì phải nhận lấy hậu quả tội lỗi do mình gây ra. Anh ơi chồng
tôi đã căn dặn tôi như thế đấy và lần nào hiện về cũng xin tôi một điều là đừng
nói một tí gì cho hai đứa con được biết về cái thuở sinh thời của cha chúng nó,
nhất là không cho chúng nó được nghĩ đến việc tìm hiểu ai đã giết cha chúng và
tai sao cha chúng lại bị chết.
Không. Tôkubê giờ khác hẳn lúc trước, anh Ômya ạ. Anh ấy không tham, không giận,
không hung hăng gây gỗ... Có lần anh ấy khẩn khỏan với tôi tìm cách nào đem tro
than anh ấy về quê cha đất tổ để được sống cạnh vợ con chớ sống tha hương chết
tha hương buồn khổ đau xót không gì bằng.
Anh Ômya, đó là lời mong muốn cuối cùng của bạn anh. Anh nghĩ sao? Có thể chiều
ý người quá cố không? Tôi đợi thư anh.
|